Σπαρτιατικές Μόρες

Τηλέφωνον: +30 6972709392 διά Ἀθῆνα,

καί: +30 6997121802 διά Θεσσαλονίκην

Ἠλεκτρονικόν ταχυδρομεῖον:

michchanos@yahoo.gr

Διά Ἐπικοινωνίαν:

Ομηρικό «Φάσγανον» ή αλλιώς «Σφαγεύς»!

Ένα εργαλείο καθημερινής οικιακής χρήσεως, που βρίσκεται και στα πεδία των Μαχών!

Πάνω βλέπετε μερικά χαρακτηριστικά εκθέματα Μυκηναϊκού οπλισμού, μέ πρώτο πάνω πάνω ένα «Φάσγανο», ενώ αριστερά είναι ένα φάσγανο κατασκευασμένο από τα μέλη του Συλλόγου μας.

             Κατά ορισμένους η λέξι «Φάσγανο» ετυμολογικά σχετίζεται με το «σφάζω» - «σφαγή» («φασγάνω ή σφαγάνω» κατά Leddell & Scott) κλπ., για αυτό και το «Φάσγανο» λεγόταν επίσης και σφαγεύς, διότι αυτή ακριβώς ήταν και η αποστολή του… η σφαγή ζώων… Ήταν δε κατά την ειρηνική περίοδο ουσιαστικά ένα «σκεύος» οικιακής χρήσεως, καί για αυτό και πάντοτε η λαβή του κατέληγε σε κρίκο, απαραίτητο για την ανάρτησή του από ένα καρφί στον τοίχο της κουζίνας της νοικοκυράς!...

             Είναι δε ένα πολύ κοινότυπο εύρημα, που έχει διατηρηθεί αναλλοίωτο κατά τύπο σε όλο το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Ελλάδος ανά τους αιώνες, από τα πρώτα χρόνια του Χαλκού μέχρι και την ύστερη εποχή του σιδήρου. Καί αυτό διότι είχε πραγματικά ένα χαρακτήρα καθημερινής οικιακής χρήσεως καί όπως μπορούμε να παρατηρήσουμε, αυτά είναι και τα πλέον αναλλοίωτα κατά τύπο και μορφή ευρήματα ανά τους αιώνες. Διότι οι ανάγκες τις οποίες εξυπηρετούσαν, δεν άλλαξαν στο ελάχιστον από την αρχαιότητα μέχρι προσφάτως. Έτσι, μία κατσαρόλα (!) του 3ου αιώνος πΧ δεν διαφέρει σε τίποτε από μία χάλκινη κατσαρόλα της γιαγιά μας του 1920 στο χωριό!! Έτσι λοιπόν καί το «Φάσγανο» είναι ένας τύπος μάχαιρας που διατηρείται στο πέρασμα των αιώνων μέχρι καί την κλασσική περίοδο.

             Έχει μήκος από 45 έως καί 60 εκατοστά, κατά κανόνα κόβει μόνον από την μία πλευρά, ή τό πολύ να είναι ακονισμένο και από τις δύο μεριές μόνον κοντά στην αιχμή. Δεν χρησιμοποιείται μόνον σαν μαχαίρι αλλά όπως μαρτυρεί το σχήμα του, ήταν κατάλληλο για χρήσι καί σαν μπαλντάς για την κοπή του κρέατος.

Βέβαια, δεν αποτελεί αίνιγμα το πώς ένα τέτοιο οικιακό «σκεύος» ανασκάπτεται καί σε πεδία μαχών, καθότι ως γνωστόν οι πτωχοί αγρότες, πήγαιναν στον πόλεμο με ό,τι διέθεταν, ακόμη και γεωργικά εργαλεία, τακτική που βλέπουμε να έχει διατηρηθεί σε όλες τις χώρες καί όλες τις ιστορικές περιόδους (όπως στον ευρωπαϊκό μεσαίωνα ή και αργότερα). Έτσι καί κατά την «Ομηρική Εποχή», οι πλούσιοι τοπικοί Άρχοντες, πολεμούσαν με τις χρυσεποίκιλτες πανοπλίες τους πάνω σε άρματα που κατά κανόνα οδηγούσαν ηνίοχοι, μαζί με έναν αριθμό τακτικού στρατού, και βεβαίως ακολουθούμενοι από τους αγρότες καί υπηκόους τους, οπλισμένους με πρόχειρο οπλισμό της καθημερινότητός τους!...

Αριστερά το φάσγανο που κατασκεύασαν μέλη του Συλλόγου μας κατά την φάσι του σχεδιασμού του λιτού εγχαράκτου διακόσμου, με σπείρες που ήταν πολύ διαδεδομένο μοτίβο κατά τα Μυκηναϊκά χρόνια.

Ἐκπαιδευτικόν Ἀρχαιοπρεπές Ὁπλιτικόν Ἄγημα